Wat je niet kent kan je niet herkennen.

25 jaar geleden zei een vriend (geen Cruijff): "Wat je niet kent kun je niet herkennen". Ik vond dat een vreemde uitspraak en knikte maar een beetje. Pas jaren later begon ik het te snappen door het lezen van twee verhalen. Het eerste ging over dat Columbus in Amerika aankwam en zijn boot dobberde voor de kust. De indianen en hun medicijnmannen keken maar naar het water en hadden het gevoel dat er een afwijking was van de kustlijn. Je denkt dan: ze zien die boten toch? Maar nee, omdat ze dat beeld totaal niet kenden duurde het een tijdje voordat ze het echt konden onderscheiden (de medicijnmannen eerder dan de anderen). Ja, ja, dacht ik bij mezelf dat geloof ik toch niet echt, maar toen las ik het volgende verhaal. In Amerika hadden verzekeringsmaatschappijen een onderzoek gedaan naar specifieke ongelukken tussen auto's en vliegtuigjes. Wat bleek, als vliegtuigjes pech hadden zochten ze vaak rustige wegen op om het vliegtuigje te laten landen. Automobilisten reden dan vaak tegen dat vliegtuigje op en hun reactie was altijd: "Opeens stond dat vliegtuig op de weg. Ik zag het niet totdat ik er tegen aan reed!". Deze verhalen zorgden ervoor dat ik opeens snapte wat mijn vriend bedoelde en werd ik me bewust van het feit dat ik dus niet alles direct zie. Dat was een confrontatie en een paradigmashift voor mij!

 

Ik zie in mijn werk regelmatig mensen die vastlopen in patronen of in rituele dansen gevangen zijn en zich daar niet bewust van zijn. Eerlijk gezegd denk ik dan wel eens: wat stom, zie je niet dat je zo niet verder komt? Je ziet toch dat de oplossing voor je neus staat! Maar nee, dat is niet zo. Eerst moet je je namelijk bewust worden van dat patroon, je moet het leren te zien en daarna te doorzien.

 

In mijn rol als adviseur (en oma) realiseer ik me steeds meer dat ik de ander niet moet vertellen wat hij moet zien maar eerst moet helpen om iets te kennen. Dat doe ik door aan te sluiten bij de leefwereld van die ander, te verkennen wat die ander ziet en vervolgens woorden en beelden aan te bieden die hierbij passen. Zo bewegen we van de binnen- naar de buitenwereld, wordt de scope verbreed en stel je de ander in staat om meer te (her)kennen.

 

Mijn kleindochter (8) reageert dan vaak als volgt: "Oh, maar dat wist ik helemaal niet! Dat had nog niemand mij verteld". Zij ontdekt en ik geniet.

 

P.S. Mijn kleindochter zegt net dat dit andersom ook gebeurt. Dat ik ook van haar leer. Goede aanvulling!

 

Mijn inspiratiebron:

  • Peter M. Senge; De vijfde discipline: De kunst & praktijk van de lerende organisatie (1990). 

Reactie schrijven

Commentaren: 0